Trump’tan İran’a Harg Adası Tehdidi - Petrol Fiyatları Uçacak mı?

ABD Başkanı Donald Trump, ABD saldırılarının adadaki askeri hedefleri “yerle bir ettiğini” söyledi.İran ise enerji altyapısına yönelik her türlü saldırıya misilleme yapılacağını açıkladı.Petrol fiyatları, Trump’ın savaşın süresine ilişkin değişen açıklamaları nedeniyle dalgalanıyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın hayati öneme sahip Strait of Hormuz’dan geçen gemilere yönelik saldırılarını durdurmaması halinde, İran’ın Kharg Island’ndaki petrol altyapısına saldırı emri verebileceğini söyledi. Bu uyarı, halihazırda tarihi bir arz kesintisiyle karşı karşıya olan küresel enerji piyasalarını daha da sarsabilecek nitelikte.

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İran petrol sevkiyatının yaklaşık %90’ının gerçekleştirildiği ve Hürmüz Boğazı’nın yaklaşık 483 kilometre kuzeybatısında bulunan adadaki askeri hedeflerin “tamamen yok edildiğini” ifade etti.

ABD’nin hava saldırıları Kharg Adası’ndaki petrol altyapısını hedef almadı. Ancak Trump, “İran veya başka herhangi bir ülke Hürmüz Boğazı’ndan gemilerin serbest ve güvenli geçişine müdahale ederse, bu kararı derhal yeniden değerlendireceğim” dedi.

Trump ayrıca İran’ın ABD saldırılarına karşı savunma kapasitesinin sınırlı olduğunu öne sürerek, “İran ordusu ve bu terörist rejimle bağlantılı herkes silahlarını bırakıp ülkelerinin geri kalanını kurtarmak için akıllıca davranmalı” ifadelerini kullandı.

İran medyasına göre, İran Silahlı Kuvvetleri Cumartesi günü yaptığı açıklamada, ülkenin petrol ve enerji altyapısına yönelik herhangi bir saldırının, bölgede ABD ile iş birliği yapan petrol şirketlerinin tesislerine yönelik misillemelerle karşılık bulacağını bildirdi.

Yarı resmi Fars Haber Ajansı, ABD saldırıları sırasında Kharg Adası’nda 15’ten fazla patlama sesi duyulduğunu aktardı. Kaynaklara göre saldırılar hava savunma sistemlerini, bir deniz üssünü ve havaalanı tesislerini hedef aldı; petrol altyapısının ise zarar görmediği bildirildi.

Enerji piyasaları, adadaki boru hatları, terminaller ve depolama tanklarından oluşan karmaşık petrol altyapısının zarar görüp görmediğine dair gelişmeleri yakından takip ediyor. Uzmanlara göre küçük aksaklıklar bile küresel petrol arzını daha da daraltabilir.

İran’ın Tasnim Haber Ajansı ise İran Devrim Muhafızları’nın Cumartesi sabahı erken saatlerde Lübnan’daki Hezbollah ile birlikte İsrail’e yönelik ek saldırılar düzenlediğini duyurdu.

İsrail ordusu ise Cuma günü yaptığı açıklamada, hava kuvvetlerinin son 24 saat içinde İran’ın batı ve orta kesimlerinde balistik füze rampaları, hava savunma sistemleri ve silah üretim tesisleri de dahil olmak üzere 200’den fazla hedefi vurduğunu bildirdi.

ABD güçleri kayıp verdi

ABD ordusu, Irak’ın batısında düşen bir yakıt ikmal uçağındaki altı mürettebatın tamamının hayatını kaybettiğini doğruladı.

Ayrıca The Wall Street Journal’ın ABD’li yetkililere dayandırdığı habere göre, Suudi Arabistan’daki bir askeri üste bulunan beş ABD Hava Kuvvetleri tanker uçağı İran füze saldırısı sonucu hasar gördü.

Körfez ve Lübnan yeni gerilim noktaları

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik yoğun bombardımanıyla başlayan ve kısa sürede bölgesel bir çatışmaya dönüşen savaş, dünya enerji ve finans piyasalarında ciddi dalgalanmalara yol açtı.

Lübnan da çatışmanın yeni merkezlerinden biri haline geldi. İsrail ordusu ile Hizbullah güçleri Beirut ve çevresinde karşılıklı saldırılar düzenliyor.

İran’ın İsrail ve ABD’nin Körfez’deki müttefiklerine yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarının yanı sıra İran Devrim Muhafızları’nın Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemi trafiğini aksatmaya çalıştığı belirtiliyor. Söz konusu boğaz, dünya fosil enerji ticaretinin yaklaşık %20’sinin geçtiği stratejik bir güzergah olarak biliniyor.

Trump Cuma günü yaptığı açıklamada ABD Donanması’nın “yakında” boğazdan geçen petrol tankerlerine refakat etmeye başlayacağını söyledi.

Daha önce savaşın birkaç hafta içinde sona erebileceğini söyleyen Trump, çatışmanın ne kadar süreceğine dair kesin bir tahminde bulunmaktan ise kaçındı.

“Bunu size söyleyemem. Kendi görüşüm var ama ne faydası var? Gerektiği sürece devam edecek,” dedi.

Petrol ihracatı sürüyor

İran, bölgedeki diğer üreticilerin saldırı korkusuyla sevkiyatlarını azaltmasına rağmen petrol ihracatını sürdürdü.

Uydu görüntülerine göre Çarşamba günü Kharg Adası’nda çok sayıda büyük ham petrol tankerinin yükleme yaptığı görüldü. İran’ın 28 Şubat ile Çarşamba günü arasında günlük 1,1 ile 1,5 milyon varil arasında petrol ihraç ettiği tahmin ediliyor.

Rapidan Energy Group Başkanı Bob McNally, Trump’ın açıklamalarının “zaten tarihin en büyük enerji krizlerinden biri haline gelen bu sürecin daha da genişleyebileceği ihtimaline dikkat çektiğini” söyledi.

Bison Interests’in baş yatırım sorumlusu Josh Young ise şu ifadeleri kullandı:

“Kharg Adası’nı bombalayıp petrol altyapısını hedef almamak, McDonald’s’a gidip etsiz hamburger istemek gibi. Bunun ne anlamı var?”

Çatışma bölgeye yayılıyor

İran’ın yeni dini lideri Mojtaba Khamenei, Perşembe günü yaptığı ilk açıklamada Hürmüz Boğazı’nın kapatılabileceğini söyledi ve komşu ülkeleri topraklarındaki ABD üslerini kapatmaya çağırdı.

Fransız yetkililer ise Avrupa ülkelerinin çıkarlarını korumak için çeşitli seçenekleri değerlendirdiğini ve savaş gemilerinin boğazdan geçen tankerleri korumasına yönelik planlar üzerinde çalışıldığını açıkladı.

Yaklaşık iki haftadır süren çatışmalarda 2 binden fazla kişi hayatını kaybetti. Ölümlerin büyük bölümü İran’da gerçekleşirken, Lübnan ve Körfez ülkelerinde de kayıplar artıyor.

İsrail savaş uçakları Beyrut’un banliyölerini hedef alırken, Lübnan İçişleri Bakanı başkentte yüz binlerce yerinden edilmiş kişiyi barındırmakta zorlandıklarını söyledi.